Ginkgo biloba: wat het is, gebruik en veiligheid

Ginkgo biloba is de botanische naam van de Japanse notenboom, een eeuwenoude boomsoort waarvan vooral het blad wordt gebruikt voor gestandaardiseerde extracten in voedingssupplementen. In dit artikel lees je feitelijke, claimvrije informatie over herkomst, samenstelling, gebruiksvormen, EU-regelgeving, veiligheid en veelgezochte combinaties, zodat je het ingrediënt beter kunt duiden en etiketten bewuster kunt lezen. Voor algemene context lees: Wat zijn nootropics?

Herkomst en plantkenmerken

De ginkgo is een zogeheten levend fossiel: een boomlijn die al miljoenen jaren bestaat. De soort komt van oorsprong uit Oost-Azië en is in de loop der tijd wereldwijd aangeplant. De boom is tweehuizig en herkenbaar aan waaiervormige bladeren die in de herfst opvallend geel kleuren. Hoewel de naam Japanse notenboom doet vermoeden dat het om noten gaat, betreft het zaden met een vruchtachtig omhulsel. Voor supplementen wordt vrijwel altijd het blad gebruikt, niet de zaden.

Samenstelling van ginkgo-extract

Ginkgo-extracten zijn doorgaans rijk aan flavonol-glycosiden en terpenlactonen, waaronder ginkgoliden en bilobalide. In de handel kom je vaak gestandaardiseerde extracten tegen met bijvoorbeeld 24 percent flavonol-glycosiden en 6 percent terpenlactonen. Standaardisatie is belangrijk voor consistente samenstelling tussen batches. Ongewenste stoffen, zoals ginksoolzuren, worden in kwaliteitsprocessen doorgaans verlaagd tot specificaties die door de fabrikant zijn vastgesteld. Meer achtergrond over dit thema: Uitleg over antioxidanten.

Gebruiksvormen en etiketten lezen

Ginkgo biloba is verkrijgbaar in verschillende toedieningsvormen. Let bij aankoop op de herkomst van het ingrediënt, de standaardisatie en de totale dagelijkse dosering zoals aangegeven op het etiket.

• Capsules en tabletten - veelal met gestandaardiseerd bladextract.
• Vloeibare extracten - druppels met een opgegeven verhouding van kruid tot extract.
• Thee of los blad - niet gestandaardiseerd en daardoor variabel in samenstelling.

Algemene gebruiksinformatie uit de markt noemt vaak dagelijkse hoeveelheden in de orde van grootte van 120 tot 240 mg gestandaardiseerd extract, verdeeld over 1 tot 2 innamemomenten. Volg altijd het etiket van het specifieke product en raadpleeg bij twijfel een arts of apotheker, zeker bij gebruik van medicijnen of bij medische omstandigheden. Voor een informatief overzicht dat thematisch aansluit, zie Welke supplementen zijn goed voor concentratie?.

Onderzoek en regelgeving in de EU

In Europese context zijn gezondheidsclaims voor ginkgo biloba niet goedgekeurd door de EFSA. Dat betekent dat supplementen in de EU geen claims over effecten mogen maken die aan ginkgo worden toegeschreven. In Nederland zijn op dit moment geen geregistreerde kruidengeneesmiddelen met ginkgo als werkzame stof beschikbaar. Publicaties beschrijven uiteenlopende onderzoekslijnen, maar resultaten en methodes verschillen, waardoor conclusies niet eenduidig zijn. Bij het beoordelen van informatie is het verstandig te letten op standaardisatie van het gebruikte extract, doseringen, studieduur en of er sprake is van een supplement of van een nationaal geregistreerd kruidengeneesmiddel in een ander land met een specifieke registratieprocedure. Voor een aanvullende, neutrale verdieping rond dit thema: Wat is het beste supplement voor focus?.

Veiligheid, interacties en wie extra moet opletten

Hoewel ginkgo-extracten breed verkrijgbaar zijn, vraagt veiligheid aandacht.

• Interactie met bloedstolling - ginkgo kan de bloedstolling beïnvloeden. Wees extra voorzichtig in combinatie met antistollingsmiddelen of bloedplaatjesremmers en rondom operaties of tandheelkundige ingrepen. Overleg altijd met je arts of apotheker.
• Combinatie met geneesmiddelen - er zijn meldingen en casuïstiek van interacties met onder meer anticoagulantia, bepaalde antidepressiva en NSAID’s. Zelf combineren zonder professioneel advies wordt afgeraden.
• Bijwerkingen - gemelde bijwerkingen zijn onder andere maag-darmklachten, hoofdpijn, duizeligheid en huidreacties. Stop gebruik bij ongewenste reacties en overleg met een zorgprofessional. Meld vermoedelijke bijwerkingen via de daarvoor bestemde kanalen in jouw land.
• Zaden en rauwe consumptie - de zaden van ginkgo kunnen bij inname in onbewerkte vorm toxisch zijn. Supplementen gebruiken bladextract, niet de zaden.
• Zwangerschap, borstvoeding en medische indicaties - bij zwangerschap of borstvoeding, bij stollingsstoornissen, epilepsie of geplande operaties is medisch advies vooraf noodzakelijk.

Gebruik ginkgo niet als vervanging van voorgeschreven zorg. Bij medicijngebruik of twijfel is persoonlijk advies van een arts of apotheker de veiligste route.

Veelgezochte combinaties en verwarringen

In zoekgedrag duiken regelmatig combinaties en varianten van de naam op. Het is zinvol om etiketten nauwkeurig te lezen en niet zomaar ingrediënten te stapelen zonder advies.

• Naamverwarring - ginseng biloba, go biloba, kiko biloba of ginķo biloba verwijzen in de regel naar ginkgo biloba. Ginseng is een andere plant en niet hetzelfde als ginkgo.
• Combinaties in supplementen - je ziet zoektermen als ginkgo biloba magnesium, ginkgo magnesium, omega 3 ginkgo biloba, 5 htp ginkgo biloba, maca ginkgo en vitamin b12 ginkgo biloba. Zulke combinaties komen voor in multi-ingrediëntformules. Controleer altijd doseringen, mogelijke interacties en volg het etiket.
• Internationale zoektermen - termen als ginkgo biloba usos y beneficios komen voor. Binnen de EU zijn gezondheidsclaims voor ginkgo niet toegestaan, daarom communiceren we daarover niet.

Voor een neutrale achtergrond over dit onderwerp: Wat is het beste supplement voor geheugen?.

Veelgestelde vragen

Wat doet ginkgo biloba met je lichaam?

Ginkgo is een gestandaardiseerd plantenextract met flavonol-glycosiden en terpenlactonen. In de EU zijn er geen goedgekeurde gezondheidsclaims voor ginkgo. Wetenschappelijke publicaties onderzoeken uiteenlopende aspecten, maar conclusies zijn niet eenduidig. Gebruik ginkgo niet om medische behandeling te vervangen en overleg bij twijfel met een arts.

Wat zijn de nadelen van ginkgo biloba?

Zoals bij veel kruidensupplementen kunnen bijwerkingen voorkomen, zoals maag-darmklachten, hoofdpijn, duizeligheid en huidreacties. Interacties met middelen die de bloedstolling beïnvloeden zijn relevant. Neem geen risico bij operaties of combinaties met medicijnen en vraag advies aan je arts of apotheker.

Wat gebeurt er als je elke dag ginkgo biloba inneemt?

Dagelijks gebruik betekent een regelmatige inname van de op het etiket vermelde hoeveelheid. Let op consistentie in standaardisatie en dosering. Omdat claims in de EU niet zijn toegestaan en respons kan variëren, is het verstandig gebruik periodiek te evalueren en bij klachten te stoppen en een zorgprofessional te raadplegen.

Is ginkgo biloba bloeddrukverlagend?

Er is geen door de EFSA goedgekeurde claim over bloeddruk voor ginkgo. Als je bloeddrukmedicatie gebruikt, overleg dan met je arts voordat je een supplement met ginkgo overweegt, vanwege mogelijke interacties en het belang van een stabiel behandelplan.

Verder lezen

• Bekijk ons nootropics assortiment